"Enter"a basıp içeriğe geçin

Arda ÇETİN Yazılar

Türkiye’nin interneti: Gözetim toplumunda bilgi sansürü

Dünyanın yüzlerce dilde konuşan en büyük çevrimiçi ansiklopedisi olan Wikipedia’ya sansür ne demek? Deniz Yenihayat, Mehmet Şafak Sarı ve Arda Çetin konuyu beraber ele aldılar.

İnternet yaşamdır. Özgür internet de özgür bir toplumsal yaşamın ön koşuludur. Henüz evriminin başında bir teknoloji olsa da ‘internet’ tüm dünyada politik, ekonomik ve toplumsal alanlardaki derinden etkileriyle şimdiden hayati bir öneme sahip. Bunu en çok da Türkiye gibi ülkelerde yakından deneyimleyebiliyoruz; fakat maalesef pozitif değil, negatif etkileriyle.

Dünyanın farklı noktalarındaki insanların bilgi paylaşımlarını anlık hale getiren internet, aynı zamanda kolektif bilgi alışverişini sağlayan birçok platformun da ortaya çıkmasını sağladı. Bilimsel-kültürel-toplumsal bilgiye sınırsız, ücretsiz ve özgür erişim, en doğal insan haklarından biri ve internet teknolojisi de bunu mümkün kılma gücüne sahip. İnternet bugün bilgiye ulaşım, bilgiyi işleme ve bilgiyi yayma açısından insanlık tarihinin en geniş platformu ve on binlerce yıllık medeniyet birikiminin kütüphanesi durumunda. Bir toplumun gelişmişliğinin ve demokrasisinin ölçütü, bilgiye özgürce ve evrensel haklar çerçevesinde erişebilmesidir. Kültürel ve teknolojik gelişim de, kamu yararı için çok sesliliğin olduğu ve toplumsal kesimlerin bu çok sesliliğe özgürce katılabildiği bir ortamda gerçekleşebilir.

Yorum Bırak

Dijital Dönüşüm Bilmecesi

Milyar yıllık Dünya tarihinin 15 bin yıllık olduğu söylenen insanlık tarihini yaşıyoruz. Yuval Noah Harari’nin çok satan Hayvanlardan Tanrılara – Sapiens’in (Sapiens: A Brief History of Humankind) şahsen merakla beklediğim yeni kitabı Homo Deus’a (A Brief History of Tomorrow) göre ise binlerce yıllık insanlık tarihinin bir çok noktada “en olumlu” dönemini yaşıyoruz. Harari’ye göre insanlık tarihi boyunca savaşın en az olduğu, hastalıkların azaldığı, hatta hastalıktan ölen insan sayısının intihar eden insan sayısından daha az olduğu bir dönemdeyiz. Kanser, AIDS gibi hastalıklarla mücadelemiz sürüyor olsa da “daha az” olma sebebi kuşkusuz teknoloji.
Hepinizin bildiği üzere; biyomedikal teknolojisi ve bilgi ve iletişim teknolojileri her geçen gün gelişmekte. Bu gelişim insanlık tarihini de değiştiriyor. Bilgi ve iletişim teknolojilerinin gelişimi günlük hayatımızı da şekillendiriyor. Dijital bir devrim yaşadığımız günümüzde artık dijital ile iç içe yaşıyoruz. Bu durum günlük hayatımızı değiştirdiği gibi şirketleri, sektörleri, şirketletin rekabetini, müşterinin elini güçlendirmesini de sağlıyor. Markaların online itibarlarının önem kazanması şirketlerin dijital dünyada hızlı bir dönüşüme ayak uydurması ve son 1-2 senedir adını sıkça duyduğumuz “dijital dönüşüm” sürecini de başlatmak zorunda kalıyor.

Neredeyse 200 yıldır, Sanayi Devrimi‘nden bu yana insanların işlerini makinelere kaybetmekten korktuğunu ifade eden Sapiens ve Homo Deus kitaplarının yazarı Harari’ye göre; kitapta yakın gelecekte yapay zekanın insanların işlerini yapmaya başlamasıyla amaçsız ve işe yaramaz bir insan topluluğu oluşacağı belirtiliyor. Harari bu durumun beklenenden daha çabuk gerçekleşeceğini ve devlet yöneticilerinin bu alanda somut adımlar atması gerektiğini savunuyor.

2 Yorum

Üniversitelerdeki Yazılım Geliştirme ve Lisanslamaları Araştırması

“Üniversitelerdeki Yazılım Geliştirme ve Lisanslamaları Araştırması” konulu bu çalışma üniversitelerimizin Bilgi İşlem Daire Başkanlıklarına bağlı yazılım ekiplerinde geliştirilen (Öğrenci Bilgi Sistemi, Personel, Bilgi Sistemi, Akademi…

Yorum Bırak

Kişisel bilgileriniz korumanın 5 yolu

Kişisel bilgilerinizi nasıl koruyacağınızı anlamak ve uygulamak için her zamankinden daha fazla sebebimiz var.

“Saklayacak bir şeyim yok. Neden gizliliğimi önemsemeliyim?” adlı çevirimde neden bu gizliliğe sahip olmanız gerektiğinden bahsetmiştim. Merak edenlerin bu yazıdan önce o yazıyı okumasını tavsiye ederim.

Kod yazmayı öğrenmek için açık kaynaklı bir topluluk olan Free Code Camp’in kurucusu Quincy Larson, kısa süre önce yayınladığı “How to encrypt your entire life in less than an hour” yazısından örnekleri biraz da ben arttırarak günlük hayatımızda kolaylıkla kullanabileceğimiz ve kişisel verilerimizi nasıl güvende tutabileceğimizi aktaracağım.
Burada tavsiye ettiğim her şey %100 ücretsiz ve %100 yasal. Geceleri kapılarınızı kilitleme zahmetine katlandığınız gibi teknolojik eşyalarınızı da şifreleme zahmetine katlanmalısınız.

2 Yorum

Kolaylıkla Kendi VPN Sunucunuzu Kurun

Sansür ve engellemeler artık yalnızca sitelere değil, VPN servislerine kadar dayandı. VPN’i başta banka, noter ve büyük şirketlerin kullandığını bildiğimizden protokol olarak VPN servisini ülkede komple engellenmeyeceğini ümit ediyoruz. Türk İnternet’te Fusun Nebil’in dediği gibi; “Çünkü VPN servislerini engellemek, ülkede ekonomiyi engellemek anlamına gelir. Örneğin Noterlerin kullandığı OpenVPN protokolünün engellenmesi, bireyler ve şirketler kadar devletin işleyişine bile kötü yönde etkide bulunabilecek bir konu.”

Engellerden kaçmak isteyen insanlar öncelikle ücretsiz VPN servislerini/uygulamalarını kullanıyorlar. Bu servislerin tamamının internette yaptığınız işlemleri kayıt altına aldığını (yani log tuttuğunu) biliyoruz. Dolayısıyla ücretsiz VPN’lerin hiçbiri güvenli değil. Popüler VPN servislerinin engellenmesiyle Fusun Nebil, bir başka konuya dikkat çekmiş: “Büyük VPN servislerinin kapatılması sonucunda, kullanıcılar gittikçe daha marjinal ya da bilinmeyen VPN servislerine yönelebilir. VPN firmalarının istihbarat örgütleri ile ilişkisini olanları duyuyoruz. Dolayısıyla –bütün uyarılara karşın– kullanıcıların bir kısmının bu istihbarat örgütlerinin kucağına düşmesi de çok mümkün.”

Bu durumdan kurtulmanın kesin bir yolu var. Kendi VPN’ininizi kurmak! Mart 2016’da “bir çoğunuzun malumu; memleket şartları zor ve çetin…” diyerek başladığım “Kendin Yap: Kendi VPN Sunucunuzu Kurun” başlıklı yazım, tahmin ettiğimden çok fazla ilgi gördü. Ancak bu yazı artık teknik anlamda güncelliğini yitirdi ve görüyorum ki, bir çok son kullanıcı GNU/Linux’da SSH ile bağlanıp komutları yazarken zorlanıyor. Kendi VPN’inizi kurmanın daha kolay yöntemini ararken karşıma vultr.com çıktı. İki günlük denemelerimden sonra size de tavsiye etmeye karar verdim.

1 Yorum

Dünya Siyasetinde Yeni Bir Soluk: Korsan Parti Hareketi

İlk olarak 2006 yılında İsveç’de kurulan Korsan Parti, baskı ve sansürden arınmış daha iyi bir dünya için çalışmaktadır. Parti manifestosunda bilginin hızlı dolaşımının katılım ve demokrasi için de önemli potransiyeller barındırdığı ifade edilir. İsveç’ten sonra dünyanın bir çok ülkesinde kurulan Korsan Parti hareketleri bilginin kapalı kapılar arkasında saklanmasından ziyade özgürce dolaşmasından yana olduğunu vurgulamaktadır.

Korsan Parti Hareketi’nin savunularına bakıldığında açık erişim hareketlerinin de savunduğu yaklaşımları içerdiği net bir biçimde görülür. Teknoloji kaynakları dolayımıyla bilgi kaynaklarına ve kültür eserlerine erişimin tamamen özgür bırakılması argümanı bu durumu nitelemektedir. Açık erişim hareketi bilginin önündeki her türlü engelin kaldırılması gerektiğini savunurken, Korsan Parti Hareketi bu yaklaşımı genişleterek teknoloji kullanımın da bir insan hakkı olduğu vurgusunu yapar ve teknolojinin tüm insanlığın erişimine özgür bir biçimde sunulması gerektiğini belirtir.

Yorum Bırak