fbpx
#teknoloji

#10YearChallenge Masum Bir Meydan Okuma mı?

By 22 Ocak 2019 No Comments

Siz de dünyadaki milyarlarca insan gibi sosyal medya kullanıyorsanız Twitter’da, Facebook’ta ya da Instagram’da #10YearChallenge (“10 yıl meydan okuması” diye Türkçe’ye çevirebiliriz sanırım) eğlencesine mutlaka denk gelmişsinizdir.

Dünyaca ünlü yayınlardan Wired Dergisi yazarı Kate O’Neill, bu meydan okumaya katılmak yerine şöyle alaycı bir tweet göndermeyi tercih etti;

“Ben 10 yıl önce: muhtemelen Facebook ve Instagram’da bu meydan okumaya katılmış olurdum.

Şimdi ben: Tüm bu verilerin yaş ilerlemesi ve yaş tanıma hakkında yüz tanıma algoritmalarını geliştirmek için kullanılabileceğini düşünmekteyim.”

O’Neill’in bu tweetinden sonra işin sadece bir sosyal medya eğlencesi olup olmadığı üzerinde tartışmalar başladı. Bu tezi eleştirenlerin çoğu bu paylaşılan fotoğrafların zaten Facebook algoritmalarında mevcut olduğunu savundu. En yaygın çürütme şuydu: “Bu veriler zaten mevcut. Facebook (Instagram, WhatsApp vb.) zaten tüm profil fotoğraflarını kaydediyor..”

Tabii ki kaydediyorlar. Meydan okumada insanlardan mevcut profil fotoğrafları ve 10 sene önceki profil fotoğraflarıyla yanyana koyup paylaşılması istendi. Üstelik bu fotoğraflarda zaman damgaları mevcut ve çoğunlukla halka açık olarak paylaşılıyor.

Haydi bir düşünelim..

Yaşa bağlı özelliklerle ve daha özel olarak yaş ilerlemesiyle (örneğin, insanların yaşlandıkça nasıl görüneceklerine) ilgili bir yüz tanıma algoritması geliştirmek istediğinizi düşünün. Bu işin ideali, birçok insanın fotoğraflarının bulunduğu geniş ve titiz bir veri kümesi talep etmeniz olurdu. 10 yıl gibi belirli bir süre ayrıca olağanüstü bir şekilde işinize yarardı.

İnsanlar sosyal medyada her zaman kronolojik sıraya göre fotoğraflarını yüklemiyor ve kullanıcıların kendilerinden başka bir şeyin fotoğraflarını profil fotoğrafı olarak yayınlamaları pek nadir bir durum değil. Facebook arkadaşlarınızın profil fotoğraflarına kısa bir göz gezdirin; mutlaka aralarında evindeki evcil hayvanını, sevgilisiyle beraber çekilmiş bir fotoğrafı, yüzü net bir şekilde belli olmayan, uzaktan çekilmiş bir fotoğrafı ya da bir yazıyı profilinde kullandığını göreceksiniz.

Başka bir deyişle; bize temiz, net ve berrak fotoğraflar lazım!

Dahası Facebook’taki profil resimlerinde, fotoğrafın yayınlanma tarihi, fotoğrafın çekildiği tarihe uymayabilir. Fotoğraftaki EXIF meta verileri bile, bu tarihi değerlendirmek için her zaman güvenilir olmaz. Ki çoğu defa bu EXIF meta verileri fotoğraf düzenleme uygulamalarındaki en ufak bir değişiklikte silinebiliyor.

Ayrıca unutmayın; insanlar baskılı fotoğrafları da tarayabilirdi. Yıllar içinde birden çok kez fotoğraf yüklemiş olabilirler. Bazı insanlar başka yerde online olarak bulunan fotoğrafların ekran görüntülerini yüklemeye de çalışıyorlar. (Ben çok kez zaten telefonun fotoğraflarında olan bir fotoğrafı kaydetmek için ekran görüntüsü alındığına şahit oldum.)

Facebook’un başlattığı düşünülen bu #10YearChallenge ile 2008’de ben ve 2018’de ben şeklinde çok yararlı bir bilgi ve veri sahibi olunabiliyor. Başka bir deyişle, bu “meydan okuma” sayesinde yaklaşık 10 yıl önce ve şimdi hakkında büyük veri havuzu artık mevcut.

Twitter’da bu tartışma hakkındaki bir eleştiri tüm #10YearChallenge etiketindeki fotoğrafların kullanılabilir olmayacağı (şu tweetler gibi) ve yorumlanamayacak kadar fazla veri olduğuna dair. Bu eleştiri yalnızca bugünkü veri mühendislerini küçümsemek olur. Artık fotoğrafta bir insan mı yoksa dağ fotoğrafı mı var, bunu yapay zekanın anlaması 1 saniye bile değil.

Bu“kompo teorilerinin” üstüne Facebook’un #10YearChallenge etiketinde herhangi bir çalışma gerçekleştirmediğini, bu meydan okuma kampanyasını kendilerinin başlatmadığını sözcüleri aracılıyla açıkladıklarını belirteyim.

Ancak, bu meydan okuma kampanyasına katılmadan önce bunun nasıl bir sosyal mühendislik durumu olduğunu, son bir yılda devlet ve şirketlerin veri toplamak için neler yaptığını unutmayalım. 2018 yılının bence en önemli olayı olan Cambridge Analytica ve Facebook skandalının üzerinden henüz bir sene bile geçmedi. Cambridge Analytica skandalında 70 milyondan fazla ABD vatandaşının Facebook verilerinin toplu olarak nasıl kullanıldığını bir düşünün…

Öne çıkan görsel: Alyssa Foote; Getty Images
Alıntı: Wired

Leave a Reply